از صحابهء رسول ( 1 ) پرسيدندى كه : * ( ما ذا أَنْزَلَ رَبُّكُمْ ؟ قالُوا خَيْراً ) * ( 2 ) ، گفتندى : * ( خَيْراً ) * . آنگه حق تعالى در اين آيات ذكر هر دو گروه كرد ( 3 ) و ذكر حيات و ممات و منقلب و باز گشتن ايشان ( 4 ) الى قوله : * ( طَيِّبِينَ يَقُولُونَ سَلامٌ عَلَيْكُمْ ) * . محمّد بن كعب القرظىّ گفت : چون جان مؤمن ( 5 ) به حنجر ( 6 ) رسد و كار بر او سخت شود ، فريشته‌اى بيايد و گويد : السّلام عليك ( 7 ) يا ولىّ اللَّه ، سلام بر تو اى دوست خداى ! خدايت سلام مىكند و بشارت باد تو را به بهشت . آنگه حق تعالى با حديث كفّار شد و توبيخ ايشان گفت : لْ يَنْظُرُونَ ، و المعنى : هل ينتظرون ؟ و اين « نظر » اين جا به معنى انتظار است چه گوش مىدارند ( 8 ) اين كافران إلَّا آن كه فريشتگان بايشان ( 9 ) آيند ، در او چند قول گفتند : يكى آن كه به انزال عذاب بر ايشان . قول ديگر به قبض ارواح ايشان . قول ديگر ( 10 ) بر حسب ( 11 ) اقتراح ايشان كه ايشان گفتند : لو ما تأتينا بالملائكة ان كنت من الصّادقين . قول ديگر ( 12 ) على سبيل الاستعظام و الاحالة ( 13 ) ، كما قال تعالى : هَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا أَنْ يَأْتِيَهُمُ اللَّه فِي ظُلَلٍ مِنَ الْغَمامِ وَالْمَلائِكَةُ . . . ( 14 ) ، و اين طريقه ( 15 ) بيان كرده‌ايم ( 16 ) باستقصا در ( 17 ) سورة البقرة ، در اين آيت همچنان باشد . وْ يَأْتِيَ أَمْرُ رَبِّكَ ، يا ( 18 ) فرمان خداى تو آيد ، يعنى روز ( 19 ) قيامت . حق تعالى گفت : ذلِكَ فَعَلَ الَّذِينَ مِنْ قَبْلِهِمْ ، آن كافران كه پيش اينان ( 20 ) بودند همچنين كردند ( 21 ) يعنى

--> ( 1 ) . قم ، آج ، لب عليه السّلام . ( 2 ) . جميع نسخه بدلها آيه ندارد . ( 3 ) . قم ، آط ، آب ، آز : بكرد . ( 4 ) . قم : بازگشتشان ، آط ، آب ، آز ، آج ، لب : باز گشتگان . ( 5 ) . قم : مردم . ( 6 ) . آط ، آب ، آز ، آج ، لب : حنجره . ( 7 ) . آج ، لب : عليكم . ( 8 ) . آز : مداريد . ( 9 ) . آج ، لب : با ايشان . ( 10 ) . آط ، آج ، لب : دگر . ( 11 ) . آط ، آب ، آز ، آج ، لب و . ( 12 ) . قم ، آب ، آز : قولى ديگر ، آط ، آج ، لب : قولى دگر . ( 13 ) . آط ، آج ، لب : و الاحال . ( 14 ) . سورهء بقره 2 آيهء 210 . ( 15 ) . قم : طريقت . ( 16 ) . آج ، لب : كرديم . ( 17 ) . آج ، لب : و . ( 18 ) . آط ، آب ، آز ، آج ، لب : تا . ( 19 ) . آز : به روز . ( 20 ) . آط ، آب ، آز ، آج ، لب : ايشان . ( 21 ) . آج ، لب : همچنين بودند .